การป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจร ลดความเสี่ยงไฟไหม้และอุบัติเหตุในบ้าน

Key Takeaway

• ไฟฟ้าลัดวงจรคือการเกิดจากกระแสไฟฟ้าไหลผิดปกติจากการสัมผัสกันของสายไฟหรืออุปกรณ์ ทำให้เกิดความร้อนสูง ประกายไฟ และเสี่ยงต่อไฟไหม้หรือไฟดูด
• สาเหตุของไฟฟ้าลัดวงจร มักเกิดจากการใช้ไฟเกินกำลัง สายไฟหรืออุปกรณ์เสื่อมสภาพ การเดินสายไฟไม่ได้มาตรฐาน และการใช้ปลั๊กพ่วงหรืออุปกรณ์ที่ไม่มีคุณภาพ
• วิธีป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจร ได้แก่ เลือกใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน ตรวจสอบสายไฟและเครื่องใช้ไฟฟ้าเป็นประจำ ใช้เซอร์กิตเบรกเกอร์ และหลีกเลี่ยงการใช้ไฟเกินกำลัง

ไฟฟ้าลัดวงจรเป็นสาเหตุสำคัญของไฟไหม้และอุบัติเหตุภายในบ้าน หากไม่ระวังหรือดูแลระบบไฟฟ้าอย่างเหมาะสม อาจเกิดความเสียหายร้ายแรงต่อทั้งชีวิตและทรัพย์สิน การเข้าใจวิธีป้องกันไม่ให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจร ตรวจสอบ และดูแลอุปกรณ์ไฟฟ้าอย่างถูกต้อง จึงช่วยให้บ้านปลอดภัยมากขึ้น ลดความเสี่ยง และสร้างความสบายใจให้คนในครอบครัว

ไฟฟ้าลัดวงจร คืออะไร?

ไฟฟ้าลัดวงจรเกิดจากกระแสไฟฟ้าที่แรงดันต่างกันมากๆ มาสัมผัสกัน ทำให้เกิดการถ่ายเทพลังงานจำนวนมาก จนเกิดความร้อนสูงและประกายไฟ บริเวณที่เกิดไฟฟ้าลัดวงจรอาจนำไปสู่เหตุเพลิงไหม้ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการถูกไฟฟ้าช็อตได้

ไฟดูดหรือไฟฟ้าช็อตเกิดขึ้นเมื่อเราสัมผัสกับวงจรไฟฟ้าโดยตรง หรือสัมผัสสื่อนำไฟฟ้า เช่น โลหะหรือน้ำที่มีกระแสไฟฟ้ารั่ว แม้สัมผัสเพียงไม่กี่วินาที ก็อาจเป็นอันตรายร้ายแรงถึงชีวิตได้ ดังนั้นการดูแลระบบไฟฟ้าและตรวจสอบอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม

ไฟฟ้าลัดวงจรเกิดจากอะไรได้บ้าง

ไฟฟ้าลัดวงจรสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ การรู้สาเหตุหลักเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจร และดูแลระบบไฟฟ้าในบ้านได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น สาเหตุที่ทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจร ได้แก่

การใช้กำลังไฟฟ้าเกิน

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรมักมาจากการใช้กำลังไฟเกินความสามารถของระบบ เช่น สายไฟขนาดเล็กเกินไป การต่อปลั๊กพ่วงหลายตัวพร้อมกัน หรือใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่กินกำลังไฟมากกว่าที่สายไฟรองรับ เมื่อใช้ไฟเกินปริมาณที่สายไฟรับไหว สายจะร้อนสูงต่อเนื่องจนเกิดการหลอมละลาย ซึ่งอาจลุกลามจนเกิดไฟไหม้ได้

วงจรภายในของเครื่องใช้ไฟฟ้ามีปัญหา

เครื่องใช้ไฟฟ้าเริ่มเสื่อมสภาพมาจากความร้อน แสงแดด การใช้งานเกินกำลัง การกดทับสายไฟ หรือแม้แต่การสั่นสะเทือน เมื่อเครื่องใช้ไฟฟ้าเริ่มเสื่อม วงจรภายในอาจเกิดปัญหา ซึ่งทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรง่ายขึ้น นอกจากนี้การใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าเก่า หรือการซื้อสินค้ามือสองหรือราคาถูกผิดปกติ ก็มีความเสี่ยงสูงต่อไฟฟ้าลัดวงจร จึงไม่คุ้มค่ากับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

อุปกรณ์ไฟฟ้าไม่ได้มาตรฐาน

อุปกรณ์ไฟฟ้าในบ้าน เช่น สายไฟ ปลั๊กไฟ หรือปลั๊กราง หากเลือกใช้อุปกรณ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือมีการเดินสายไฟที่ไม่ถูกต้อง จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรได้ง่าย เนื่องจากอุปกรณ์เหล่านี้ต้องรองรับกระแสไฟฟ้าอยู่ตลอดเวลา หากขาดระบบความปลอดภัยหรือมาตรฐานการผลิตที่เหมาะสม อาจทำให้เกิดความร้อนสะสม ประกายไฟ และนำไปสู่อุบัติเหตุร้ายแรงได้

คัตเอาต์เสื่อมสภาพ

การใช้งานคัตเอาต์แบบเก่ามีความเสี่ยงต่ออันตรายจากไฟฟ้าลัดวงจร เนื่องจากต้องตัดหรือเชื่อมต่อกระแสไฟด้วยการยกขึ้น-ลงด้วยมือเท่านั้น และไม่มีระบบตัดไฟอัตโนมัติเมื่อเกิดความผิดปกติ หากเกิดไฟฟ้าลัดวงจรขึ้น อาจไม่สามารถหยุดการไหลของกระแสไฟได้ทันเวลา เพิ่มความเสี่ยงต่อไฟไหม้และอันตรายต่อผู้อยู่อาศัยในบ้าน

ฉนวนสายไฟชำรุด

แม้ว่าสายไฟทุกเส้นจะมีฉนวนพลาสติกหุ้มไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ลวดนำไฟฟ้าภายในสัมผัสกันเองหรือไปโดนสิ่งอื่น แต่เมื่อใช้งานเป็นเวลานาน ฉนวนสายไฟอาจเสื่อมสภาพ ชำรุด กรอบแตก หรือฉีกขาดได้ หากสายไฟที่มีความเสียหายไปเสียดสีหรือสัมผัสกันโดยตรง ก็มีโอกาสทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรและนำไปสู่อันตรายภายในบ้านได้

แนวทางการป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจร

ไฟฟ้าลัดวงจรเป็นอันตรายที่สามารถป้องกันได้ หากใส่ใจดูแลและใช้งานระบบไฟฟ้าอย่างถูกวิธี โดยมีวิธีป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจร สามารถทำได้ ดังนี้

หมั่นตรวจสอบเครื่องใช้ไฟฟ้า

ควรหมั่นตรวจสอบและดูแลเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านอย่างสม่ำเสมอ โดยสังเกตว่ามีกลิ่นไหม้ ไฟรั่ว การทำงานผิดปกติ หรือสภาพตัวเครื่องและสายไฟเสื่อมสภาพจนพลาสติกกรอบหรือไม่ หากพบความผิดปกติใดๆ ควรหยุดใช้งานทันที การตรวจเช็กเป็นประจำไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดไฟฟ้าลัดวงจร แต่ยังช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องใช้ไฟฟ้าให้ยาวนานขึ้นอีกด้วย

เช็กสายไฟเป็นประจำ

สังเกตสายไฟของเครื่องใช้ไฟฟ้าว่ามีรอยแตก แห้งกรอบ หรือถูกหนูและแมลงสาบกัดแทะหรือไม่ หากพบความผิดปกติควรเปลี่ยนสายไฟใหม่ หรือให้ช่างไฟฟ้าเข้ามาซ่อมแซมทันที ไม่ควรฝืนใช้งานต่อเพราะเสี่ยงต่ออันตรายได้ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงการวางสายไฟไว้ใกล้แหล่งความร้อน สารเคมี หรือปล่อยให้ถูกของหนักกดทับ เนื่องจากอาจทำให้ฉนวนเสื่อมสภาพและชำรุดได้ง่าย ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่นำไปสู่ไฟฟ้าลัดวงจร

ใช้เซอร์กิตเบรกเกอร์

หากบ้านของคุณยังใช้งานระบบตัดไฟแบบคัตเอาต์ ควรพิจารณาเปลี่ยนมาใช้เซอร์กิตเบรกเกอร์ ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่สามารถตัดกระแสไฟฟ้าได้อัตโนมัติเมื่อเกิดความผิดปกติ ช่วยลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าลัดวงจรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้กับบ้านและผู้อยู่อาศัยได้มากขึ้น

ไม่ใช้กำลังไฟฟ้าเกินวัตต์

อุปกรณ์ไฟฟ้าแต่ละชนิดมีขีดจำกัดในการรองรับกระแสไฟฟ้า หากใช้งานเกินกำลังหรือเกินวัตต์ที่กำหนด อาจทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าลัดวงจรได้ ดังนั้นควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าปลั๊กรางหรือปลั๊กพ่วงรองรับกำลังไฟได้เพียงพอกับการใช้งาน และหลีกเลี่ยงการต่อปลั๊กรางซ้อนกันหลายทอด หรือเสียบปลั๊กพ่วงหลายตัวในเต้าเสียบเดียวกัน เพื่อป้องกันการใช้ไฟเกินและเพิ่มความปลอดภัยภายในบ้าน

ทำอย่างไรเมื่อไฟฟ้าลัดวงจร

ไฟฟ้าลัดวงจรเป็นเหตุการณ์ที่ต้องรับมืออย่างถูกวิธีและรวดเร็ว เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจลุกลาม เมื่อเกิดเหตุขึ้น สิ่งที่ควรทำมีดังนี้

ตัดกระแสไฟฟ้าทันที

เมื่อเกิดไฟฟ้าลัดวงจร สิ่งแรกที่ควรทำคือรีบตัดกระแสไฟฟ้าจากจุดนั้นให้เร็วที่สุด หากมีประกายไฟหรือไฟลุกไหม้ ห้ามใช้น้ำสาดเข้าไปดับไฟโดยเด็ดขาด เพราะเสี่ยงต่อการถูกไฟดูดอย่างรุนแรง และในกรณีที่มีผู้ถูกไฟดูด ห้ามสัมผัสตัวผู้ประสบเหตุโดยตรง ควรตัดกระแสไฟในบริเวณนั้นก่อนเสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ช่วยเหลือได้รับอันตรายจากไฟฟ้าช็อตตามไปด้วย

เรียกช่างไฟฟ้า

หากเกิดไฟฟ้าลัดวงจรภายในบ้าน ไม่ควรนิ่งนอนใจ ควรเรียกช่างไฟผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบระบบไฟฟ้าโดยละเอียด เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงว่าเกิดจากจุดใด มีอุปกรณ์หรือสายไฟส่วนไหนชำรุด และดำเนินการซ่อมแซมโดยเร็ว นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสในการตรวจเช็กความพร้อมและความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าภายในบ้านโดยรวม เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดเหตุซ้ำในอนาคต

สรุป

การป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจรเริ่มจากการใช้งานระบบไฟฟ้าอย่างถูกต้อง เลือกอุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน ไม่ใช้ไฟเกินกำลัง และหลีกเลี่ยงการต่อปลั๊กพ่วงซ้อนกันหลายชั้น ควรหมั่นตรวจสอบสายไฟและเครื่องใช้ไฟฟ้า หากพบความชำรุดควรหยุดใช้งานทันที พร้อมเปลี่ยนคัตเอาต์แบบเดิมเป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ตัดไฟอัตโนมัติ นอกจากนี้การดูแลไม่ให้สายไฟอยู่ใกล้ความร้อนหรือถูกกดทับ จะช่วยลดความเสี่ยงได้มาก การใส่ใจเรื่องเล็กๆ เหล่านี้ช่วยให้บ้านปลอดภัยและลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุจากไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

สำหรับใครที่ต้องการเพิ่มความปลอดภัยให้ระบบไฟฟ้าภายในบ้าน EWAVE มีอุปกรณ์ไฟฟ้าและโซลูชันด้านพลังงานที่ได้มาตรฐาน พร้อมช่วยออกแบบและแนะนำระบบที่ปลอดภัย ใช้งานได้อย่างมั่นใจ และเหมาะกับบ้านยุคใหม่มากขึ้น

คำถามที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจร (FAQ)

เพื่อช่วยให้เข้าใจแนวทางการป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจรมากขึ้น ลองไปดูคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าในบ้านกันก่อนเลย

สัญญาณเตือนว่าไฟฟ้าอาจลัดวงจรมีอะไรบ้าง

สัญญาณที่ควรระวัง เช่น มีกลิ่นไหม้บริเวณปลั๊กหรือสายไฟ เบรกเกอร์ตัดบ่อยโดยไม่ทราบสาเหตุ เครื่องใช้ไฟฟ้าทำงานผิดปกติ มีประกายไฟหรือเสียงดังผิดปกติจากเต้าเสียบ รวมถึงปลั๊กหรือสายไฟมีความร้อนสูงกว่าปกติ หากพบอาการเหล่านี้ควรหยุดใช้งานทันทีและเรียกช่างไฟมาตรวจสอบ

อุปกรณ์ในการป้องกันไม่ให้ไฟฟ้าลัดวงจรคืออะไร

อุปกรณ์สำคัญ ได้แก่ เซอร์กิตเบรกเกอร์ ที่ช่วยตัดไฟอัตโนมัติเมื่อเกิดกระแสไฟผิดปกติ เครื่องตัดไฟรั่วที่ช่วยป้องกันไฟดูดและไฟรั่ว รวมถึงปลั๊กและสายไฟที่ได้มาตรฐาน มอก. การเลือกใช้อุปกรณ์ที่มีคุณภาพและติดตั้งอย่างถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงได้มาก

ปลั๊กพ่วงเสี่ยงต่อการลัดวงจรไหม

ปลั๊กพ่วงมีความเสี่ยงต่อการลัดวงจร หากใช้งานเกินกำลังไฟที่รองรับ ต่อพ่วงหลายชั้น หรือใช้ปลั๊กพ่วงที่ไม่ได้มาตรฐาน ความร้อนสะสมอาจทำให้สายไฟละลายและเกิดประกายไฟได้ ควรเลือกปลั๊กพ่วงที่มีระบบตัดไฟอัตโนมัติ ใช้งานให้เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการเสียบอุปกรณ์หลายชิ้นพร้อมกัน